روز جهانی روابطعمومی: تاریخچه، گرامیداشت و تأثیرات
به کوشش: مهدی باقریان
روز جهانی روابطعمومی (World Public Relations Day) رویدادی سالانه است که هر سال در تاریخ ۱۶ ژوئیه (25 تیر) برگزار میشود و به گرامیداشت حرفه روابطعمومی و ارتباطات اختصاص دارد.
این روز برای نخستین بار در سال ۲۰۲۱ به ابتکار متخصصان روابطعمومی پایهگذاری شد تا توجه جهانیان را به نقش و تأثیرگذاری این حرفه جلب کند. ایده نامگذاری چنین روزی زمانی شکل گرفت که متخصصان دریافتند با وجود اهمیت روزافزون روابطعمومی، هیچ روز مشخصی در تقویم جهانی برای تقدیر از این حرفه وجود ندارد.
این خلأ موجب شد که آینی آدِکُنله (Ayeni Adekunle)، مدیرعامل یک شرکت روابطعمومی در نیجریه، با همکاری همتایان بینالمللی خود، روز جهانی روابطعمومی را بنیانگذاری کند.
تاریخ ۱۶ ژوئیه برای این روز برگزیده شد تا به صورت نمادین زادروز آیوی لی (Ivy Lee) – یکی از پیشگامان روابطعمومی – را گرامی بدارد. آیوی لی که در ۱۶ ژوئیه ۱۸۷۷ متولد شد، از بنیانگذاران رویکرد نوین روابطعمومی بهشمار میرود و انتخاب سالروز تولد او تأکیدی بر میراث حرفهای وی است.
تاریخچه نامگذاری و شکلگیری
اندیشه تعیین یک روز جهانی برای روابط عمومی در اواخر دهه ۲۰۱۰ شکل گرفت. سرانجام در اوت 2020 اعلام شد که ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱ به عنوان اولین روز جهانی روابطعمومی برگزار خواهد شد.
در بیانیه بنیانگذاران تاکید شده بود که این روز فرصتی است برای «اتحاد متخصصان روابطعمومی در سراسر جهان به منظور ارائه یک دستورکار جهانی واحد برای فهم بهتر و بهرهگیری مؤثرتر از روابطعمومی.»
نخستین گرامیداشت در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱ برگزار شد و با استقبال گسترده متخصصان همراه بود. طبق گزارشها، در اولین سال بیش از ۳۵۰۰ متخصص از ۱۵ کشور در آفریقا، اروپا، آمریکا و آسیا به این حرکت پیوستند. این مشارکت جهانی شامل رویدادها، کارگاهها و پیامهای ویژه توسط موسسات و انجمنهای روابطعمومی بود و سنگ بنای سنت سالانه جدیدی را بنا نهاد.
نامگذاری این روز از همان ابتدا با شعار محوری «حقیقت، صداقت و مدیریت شهرت» همراه بود. این عبارت مأموریت اصلی روز جهانی روابطعمومی را بیان میکند: تأکید بر صداقت در ارتباطات، انتقال حقیقت به مخاطبان، و مدیریت مسؤلانه شهرت سازمانها و افراد در راستای منافع عمومی. همچنین بنیانگذاران در مانیفست روز جهانی روابطعمومی تصریح کردند که روابطعمومی به منزله «قهرمان پشت صحنه» جامعه مدرن است و شایسته یک روز تقدیر ویژه است.
در بخشی از بیانیه آنان آمده است: «هر قهرمانی سزاوار آن است که شناخته و قدردانی شود… روابطعمونیها ممکن است ردا و شنل ابرقهرمانی بر تن نداشته باشند، اما قهرمانانیاند که داستانها را روایت میکنند، افکار عمومی را شکل میدهند و همچون ستون فقرات جامعه اطلاعاتی ایفای نقش میکنند.»
با برگزاری موفقیتآمیز نخستین دوره در ۲۰۲۱، این حرکت در سالهای بعد شتاب گرفت. در سال ۲۰۲۲، 2023 و 2024، دومین، سومین و چهارمین دوره روز جهانی روابطعمومی با حضور گستردهتر برگزار شد و نشان داد که این رویداد در حال نهادینه شدن در تقویم حرفهای جهان است.
اهداف و شعارهای هر سال
روز جهانی روابطعمومی با هدف ارتقای فهم و قدردانی از حرفه روابطعمومی بنا شده است. هرسال برگزارکنندگان یک موضوع و تم یا شعار محوری را برای گفتگوها و برنامههای آن سال تعیین میکنند تا بر جنبهای ویژه از روابطعمومی تمرکز شود.
موارد زیر شعارها و محورهای اصلی هر سال و برخی رویدادهای شاخص را نشان میدهد:
2021 (اولین دوره) ـــ (تأکید بر حقیقت، صداقت و شهرت) آغاز رسمی WPRD به ابتکار BHM نیجریه؛ مشارکت ۳۵۰۰ متخصص از ۱۵ کشور.
2022 (دومین دوره) «اعتماد، حقیقت و شفافیت» (Trust, Truth & Transparency) رشد مشارکت به 10000 نفر از ۶۰ کشور.
2023 (سومین دوره) «بهکارگیری قدرت روابطعمومی» (Harnessing the Power of PR) مشارکت گستردهتر در سراسر جهان؛ حدود ۲۰ رویداد حضوری و ۲۵ رویداد مجازی در بیش از ۶۰ کشور با تأکید بر نقش روابطعمومی در پیشبرد اهداف توسعه پایدار و مسؤولیت اجتماعی.
2024 (چهارمین دوره) «آینده روابطعمومی در دنیای در حال تغییر» (The Future of PR in a Changing World) تمرکز بر چالشهای نوظهور حرفه (از جمله هوش مصنوعی و اطلاعات نادرست). روز جهانی روابطعمومی ۲۰۲۴ با مشارکت بیش از ۱۸ هزار متخصص از ۶۵ کشور از ۶ قاره رکوردی تازه ثبت کرد.
2025 (پنجمین دوره) «ساخت پلها و عبور از قطبیشدن» (Building Bridges & Navigating Polarisation).
همانطور که مشاهده میشود، شعارهای سالانه بازتابدهنده دغدغههای حرفه روابطعمومی است؛ از تاکید بر صداقت و شفافیت در اطلاعرسانی گرفته تا توانمندسازی روابطعمومی در آیندهای پایدار. برای نمونه، شعار 2022 «اعتماد، حقیقت و شفافیت» منعکسکننده ضرورت بازسازی اعتماد عمومی از طریق صداقت در کار روابطعمومی بود.
در سال ۲۰۲۳ تمرکز بر بهرهگیری از قدرت روابطعمومی نشاندهنده ظرفیت این حوزه در پیشبرد اهداف کسبوکارها و جامعه بود.
در سال ۲۰۲۴ نیز موضوع آینده روابطعمومی در جهان متغیر به اهمیت نوآوری و تطبیق با فناوریهای نوین (مانند هوش مصنوعی) در این حرفه اشاره داشت.
در سال 2025 نیز به موضوع ساخت پلها و عبور از قطبیشدن اشاره دارد.
گذشته از شعارهای رسمی، پیام کلی روز جهانی روابطعمومی در تمام سالها ثابت بوده است: ترویج ارتباطات مسؤلانه، اخلاقمداری در اطلاعرسانی و بهبود درک عمومی از ارزشهای روابطعمومی.
همانطور که در بیانیه مأموریت WPRD آمده است: «وظیفه ما در مقام متخصصان روابطعمومی آن است که به مردم، شرکتها و دولتها کمک کنیم صادقانهتر و مسؤلانهتر ارتباط برقرار کنند و آگاهانه از روابطعمومی برای ساختن، نوآوری و توسعه استفاده نمایند.»
گرامیداشت در کشورهای مختلف و فرهنگهای گوناگون
یکی از جنبههای چشمگیر روز جهانی روابطعمومی، گسترش سریع آن در کشورهای مختلف جهان ظرف مدت کوتاهی بوده است. این روز طی تنها چند سال توانست از یک ابتکار نوپا به جنبشی جهانی تبدیل شود که در قارههای مختلف با شور و شوق گرامی داشته میشود.
در ادامه به چند نمونه از نحوه برگزاری این روز در نقاط گوناگون جهان اشاره میکنیم:
آفریقا: قاره آفریقا از همان سال نخست در خط مقدم استقبال از WPRD قرار داشت. در نیجریه به عنوان زادگاه این ابتکار، انجمنها و آژانسهای روابطعمومی برنامههای ویژهای برگزار کردند. همچنین در کشورهای دیگر آفریقایی همچون غنا، کنیا، اوگاندا، آفریقای جنوبی و… رویدادهای حضوری و آنلاین متعددی ترتیب داده شد.
برای نمونه، در غنا شرکت Global Media Alliance (یکی از بزرگترین مؤسسات ارتباطاتی غنا) از سال ۲۰۲۱ تاکنون همهساله میزبان همایشهایی با حضور مدیران و متخصصان روابطعمومی بوده است. در سال ۲۰۲۲ رویدادی با حضور معاون وزیر اطلاعات غنا و رئیس انستیتوی روابطعمومی غنا برگزار شد که طی آن درباره مهارتهای نوین مورد نیاز متخصصان روابطعمومی بحث شد. این نشان میدهد که WPRD در آفریقا تبدیل به فرصتی برای گردهمآیی حرفهای و تبادل دانش شده است.
اروپا: در اروپا، انجمنهای حرفهای مطرح از روز جهانی روابطعمومی حمایت کردهاند. به طور ویژه، در بریتانیا نهادهای برجستهای چون مؤسسه معتبر روابطعمومی و انجمن روابطعمومی و ارتباطات مشارکت فعال داشتهاند. هر دو این نهادها با انتشار پیامها و برگزاری نشستهای تخصصی، اعضای خود را به پیوستن به گفتگوهای جهانی WPRD تشویق کردهاند.
در دیگر کشورهای اروپایی نیز اعضای جامعه روابطعمومی به صورت غیررسمی این روز را گرامی میدارند و در شبکههای اجتماعی به تبادل پیام میپردازند. برای نمونه، در اوکراین، رومانی و کشورهای اسکاندیناوی نیز متخصصان روابطعمومی با هشتگهای مرتبط (به زبان خودشان) به این جریان پیوستهاند (از جمله #ДеньPR در اوکراین به معنای “روز روابطعمومی”).
آسیا: در آسیا نیز رویدادهای مختلفی به مناسبت WPRD برگزار شده است. هند که دارای یکی از بزرگترین جوامع روابطعمومی در آسیاست، از روز جهانی روابطعمومی استقبال کرده و برنامههای ملی خود را با این موج جهانی همسو نموده است. شورای روابطعمومی هند و انجمن روابطعمومی هند علاوه بر گرامیداشت روز ملی روابطعمومی هند (۲۱ آوریل) اکنون ۱۶ ژوئیه را نیز به عنوان روز جهانی این حرفه پاس میدارند. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۲۲ PRCI چندین کنفرانس و میزگرد مجازی پیرامون شعار “اعتماد، حقیقت و شفافیت” برگزار کرد و متخصصانی از هند و خارج در آن به بحث پرداختند.
در چین و کشورهای خاورمیانه نیز شرکتهای روابطعمومی چندملیتی و انجمنهای محلی با انتشار مقالات و پستهای چندزبانه این روز را به مخاطبان خود معرفی کردهاند. به عنوان نمونه، در ایران، ۲۷ اردیبهشت (۱۷ می) به عنوان روز ملی ارتباطات و روابطعمومی در تقویم رسمی کشور ثبت شده که همزمان با روز جهانی ارتباطات (مصوب سازمان ملل متحد) است. این مناسبت به پیشنهاد متخصصان روابطعمومی و با تصویب دولت، جایگاه رسمی یافت و هر سال گرامی داشته میشود.
همزمان با گسترش گفتمان جهانی روابطعمومی و شکلگیری مناسبت نوینی تحت عنوان روز جهانی روابطعمومی (World Public Relations Day – WPRD) در تاریخ ۱۶ ژوئیه (۲۵ تیر)، توجه جامعه حرفهای روابطعمومی در ایران نیز به این مناسبت جلب شده است. بهویژه در سالهای اخیر، شماری از فعالان، سازمانها و نهادهای حرفهای، پیامهای تبریک و برنامههایی را در این تاریخ منتشر و اجرا میکنند.
به عنوان نمونه، «اجلاس روز جهانی روابطعمومی» هر ساله در تهران و به مناسبت همین روز، توسط مؤسسه کارگزار روابطعمومی ایران (KPRI) و با همکاری انجمن متخصصان روابطعمومی ایران (IAPRSA) برگزار میشود که بازتابی از همگرایی با تقویم جهانی این حوزه است. همچنین برخی گروههای تخصصی با هدف گسترش فرهنگ ارتباطی، «هفته روابطعمومی» را نیز در ایران بنیان نهادهاند و با اجرای برنامههای متنوع، این مناسبت را به فرصتی برای تعامل، آموزش و ترویج حرفهایگری تبدیل کردهاند.
بدین ترتیب، جامعه روابطعمومی ایران امروزه از هر دو مناسبت، یعنی ۲۷ اردیبهشت و ۲۵ تیر، به عنوان فرصتهایی مکمل برای تاکید بر اهمیت ارتباطات و توسعه این حرفه بهره میگیرد؛ یکی با پشتوانه رسمی و سابقه دولتی، و دیگری با پشتوانه جهانی و نگاهی نوین به آینده روابطعمومی.
آمریکا و اقیانوسیه: در ایالات متحده و کانادا، هرچند WPRD رسماً توسط انجمنهایی چون انجمن روابطعمومی آمریکا برگزار نمیشود، اما بسیاری از کارشناسان و اساتید ارتباطات در این کشورها در شبکههای اجتماعی به این مناسبت پیام میدهند. در استرالیا و کشورهای اقیانوسیه نیز فعالان روابطعمومی به صورت آنلاین این روز را جشن گرفته و درباره نقش روابطعمومی در منطقه خود بحث میکنند.
نکته قابل توجه این است که در هر کشور ممکن است عنوان این روز به زبان محلی بیان شود؛ مثلاً در جامعه فارسیزبان از معادل «روز جهانی روابطعمومی» استفاده میشود، در جهان عربیزبان «الیوم العالمی للعلاقات العامه» و در اسپانیایی «Día Mundial de las Relaciones Públicas». با این حال، روح پیام در همه جا یکسان است: تجلیل از روابطعمومی به مثابه پل ارتباطی بین سازمانها و مردم. به عنوان نمونه، در رسانههای اسپانیولیزبان طی سالهای اخیر مقالاتی منتشر شده که ۱۶ ژوئیه را روز جهانی روابطعمومی معرفی کرده و بر نقش این حرفه در ایجاد درک متقابل بینفرهنگی تأکید نمودهاند.
در مجموع، گسترش جغرافیایی روز جهانی روابطعمومی نشانگر آن است که این ابتکار توانسته مرزهای فرهنگی و زبانی را درنوردد و متخصصان این حوزه را زیر پرچم واحدی گرد هم آورد. از آفریقا تا آسیا و از اروپا تا آمریکا، متخصصان روابطعمومی با وجود تفاوتهای زبانی و فرهنگی، در این روز پیامی مشترک را فریاد میزنند: نقش ما در ساختن اعتماد و گفتگو میان سازمانها و جوامع اساسی است و باید ارج نهاده شود.
نقش سازمانهای جهانی و حرفهای
از ابتدای راهاندازی WPRD، سازمانها و نهادهای معتبر بینالمللی روابطعمومی حمایت و نقش بسزایی در موفقیت آن داشتهاند. این مشارکت هم به صورت اعلام پشتیبانی رسمی و هم از طریق حضور فعال در برنامههای روز جهانی روابطعمومی بوده است. در این بخش به برخی از مهمترین این نهادها و نقشآفرینی آنها اشاره میکنیم:
انجمن بینالمللی روابطعمومی: ایپرا به عنوان یکی از قدیمیترین نهادهای جهانی روابطعمومی، از نامگذاری روز جهانی روابطعمومی استقبال کرد و آن را گامی مثبت برای ارتقای استانداردهای حرفهای دانست. برخی منابع حتی ذکر کردهاند که IPRA این روز را رسمأ بنیانگذاری کرده است. به هر روی، ایپرا با شبکه اعضای گسترده خود در دهها کشور، در ترویج اصول اخلاقی و حرفهای همسو با پیامهای WPRD تأثیرگذار بوده است. این انجمن به ویژه بر جنبههای اخلاقمداری که شعار سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ (حقیقت و شفافیت) مطرح میکرد، تأکید داشته و در بولتنهای خود از اعضا خواسته به این موارد پایبند باشند.
انجمن روابطعمومی و ارتباطات: بزرگترین انجمن حرفهای روابطعمومی جهان (مستقر در لندن) نیز نقشی کلیدی در اشاعه WPRD داشته است. PRCA از سال ۲۰۲۱ نه تنها با صدور بیانیه پشتیبانی، بلکه با سازماندهی رویدادهای مشترک در چارچوب این روز همراه بوده است. برای نمونه، در دومین دوره (۲۰۲۲) یک گفتگوی تخصصی با حضور فرانسیس اینگهام (مدیرکل وقت PRCA) و جمعی از مدیران ارشد روابطعمومی دنیا برگزار شد. این جلسه در قالب فضای مجازی (توییتر Spaces) پیرامون شعار «اعتماد، حقیقت و شفافیت» بود و به بررسی راهکارهای افزایش اعتماد عمومی از طریق روابطعمومی اختصاص یافت.
فرانسیس اینگهام در پیامی به این مناسبت گفت: «ما مفتخریم که در روز جهانی روابطعمومی امسال شرکت میکنیم… حرفه ما نقشی فزاینده در شکلدهی سازمانها و جامعه دارد. شایسته است که لحظهای بایستیم، به این مسئولیت بیاندیشیم و دستاوردهایمان را جشن بگیریم.» حضور فعال PRCA موجب شده اعضای این انجمن در مناطق مختلف (اروپا، خاورمیانه، آسیا و آمریکا) نیز به شکل هماهنگتری در WPRD مشارکت کنند. همچنین شورای جهانی اخلاق PRCA در سال ۲۰۲۱ گزارش سالانه خود را همزمان با روز جهانی روابطعمومی منتشر کرد تا اهمیت رعایت اصول اخلاقی در این حرفه را برجستهتر کند.
علاوه بر موارد فوق، سایر نهادهای بینالمللی و منطقهای نیز از روز جهانی روابطعمومی حمایت کردهاند. اتحاد جهانی برای روابطعمومی و ارتباطات، مؤسسه سلطنتی روابطعمومی، سازمان مشاوران ارتباطات بینالمللی پیش از دومین دوره (سال ۲۰۲۲) با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که «میلیونها متخصص روابطعمومی در سراسر جهان آماده جشن گرفتن دومین سالگرد روز جهانی روابطعمومی در ۱۶ جولای هستند.»
همچنین انجمنهایی در کانادا، استرالیا، خاورمیانه و آفریقا – از جمله انجمنهای روابطعمومی کنیا، نیجریه، غنا و نیز مؤسسه کارگزار روابطعمومی ایران (KPRI) – برنامههای خود را با محوریت این روز جهانی تنظیم و اجرا میکنند. چنین اجماعی در میان نهادهای حرفهای، به مشروعیت و گستردگی WPRD افزوده و آن را از یک حرکت خودجوش به یک رویداد تثبیتشده جهانی تبدیل کرده است.
به طور خلاصه، پشتیبانی سازمانهای معتبر از روز جهانی روابطعمومی را میتوان یکی از عوامل اصلی تداوم و رشد آن دانست. این نهادها با بهکارگیری شبکه اعضای خود و تخصیص منابع آموزشی و تبلیغاتی، پیام WPRD را تقویت کردهاند. نتیجه این همکاری جهانی، افزایش آگاهی عمومی درباره روابطعمومی و تثبیت این روز در تقویم غیررسمی حرفهای بوده است.
تأثیر بر توسعه حرفهای و آموزش روابطعمومی
تأسیس روز جهانی روابطعمومی، در کنار جنبههای نمادین، آثار ملموسی نیز بر رشد حرفهای و آموزشی این رشته بر جای گذاشته است. مهمترین تأثیرات را میتوان در زمینههای زیر برشمرد:
۱. بهبود تصویر و جایگاه حرفه روابطعمومی: سالها روابطعمومی به عنوان حرفهای «بدفهمشده و کمارزشگذاریشده» شناخته میشد که نقش واقعی آن در سایه تبلیغات و بازاریابی کمرنگ شده بود.
روز جهانی روابطعمومی تلاشی آگاهانه برای تغییر این نگرش بود. با برگزاری WPRD، رسانهها و مدیران ارشد توجه بیشتری به دستاوردهای روابطعمومی نشان دادند و گفتمان عمومی مثبتی پیرامون این حرفه شکل گرفت. برای نمونه، گزارشها حاکی از آن است که در طول مراسم سال ۲۰۲۱ بسیاری از سوءبرداشتهای رایج درباره روابطعمومی به چالش کشیده شد و به گفته آینی آدکنله بنیانگذار WPRD: «این جشن جهانی توانست به تصحیح تصورات نادرست کمک کرده، شأن و اعتبار شایسته را به این حرفه اعطا کند و توسعه آن را پیش ببرد.»
افزون بر این، تحقیقات صنعت روابطعمومی نیز با استناد به WPRD، به بررسی دیدگاه افکار عمومی پرداختهاند. برای نمونه، مجله پیآرویک در انگلستان طی نظرسنجیای نشان داد درصد زیادی از مردم تصور میکنند روابطعمومی برای «پنهانکاری حقایق توسط سازمانها» به کار میرود. مطرح شدن چنین چالشهایی در خلال WPRD، خود محرکی شد برای آنکه رهبران صنعت به شفافیت و صداقت بیشتر متعهد شوند. به طور خلاصه، WPRD موفق شده گفتمان انتقادی و سازنده درباره حرفه روابطعمومی را به رسانهها و جامعه بکشاند و به مرور، چهرهای حرفهایتر و مثبتتر از آن ارائه دهد.
۲. ارتقای آموزش و توسعه مهارتها: یکی از اهداف عملی روز جهانی روابطعمومی، کمک به پرورش نسل آینده متخصصان روابطعمومی بوده است.
در همین راستا، طی برگزاری WPRD برنامههای آموزشی و فرصتهای کارآموزی متعددی فراهم شده است. برای نمونه در سال ۲۰۲۱، شرکت Media Panache در نیجریه ابتکاری را آغاز کرد که طی آن به افراد جوان علاقهمند به روابطعمومی، دورههای کارآموزی سهماهه در این صنعت اعطا شد
همچنین وبگاه رسمی WPRD یک بخش ویژه برای دورههای آموزشی آنلاین و آفلاین روابطعمومی ایجاد کرده که در آن دورههای معتبری از سراسر جهان (از آموزش آنلاین دانشگاههای بینالمللی گرفته تا دورههای انجمنهای ملی مانند انجمن سلطنتی روابط عمومی بریتانیا و انجمن روابط عمومی آمریکا) فهرست شده است.
این منابع آموزشی در دسترس علاقهمندان قرار گرفته تا روز جهانی روابطعمومی به فرصتی برای خودآموزی و ارتقای مهارتهای حرفهای بدل شود. علاوه بر این، در برخی کشورها به مناسبت WPRD کارگاههای آموزشی و وبینارهای رایگان برگزار شده است (برای نمونه کارگاههای دیجیتال مارکتینگ در آفریقای جنوبی، یا وبینار مدیریت بحران روابطعمومی در هند و یا اجلاس روز جهانی روابط عمومی در ایران). تمامی این فعالیتها سبب شده که WPRD نه فقط جنبه تشریفاتی، بلکه کارکرد آموزشی نیز پیدا کند و به توسعه حرفهای افراد کمک نماید.
۳. تدوین منابع و مراجع جدید: هر سال در خلال گرامیداشت WPRD، محصولات فکری جدیدی نیز به جامعه روابطعمومی عرضه میشود. برای نمونه در سال ۲۰۲۲ یک منبع جمعسپاریشده به نام “PR Bible” معرفی گردید که مجموعهای از بهترین منابع روابطعمومی (کتابها، مقالهها، پادکستها و …) است که توسط خود متخصصان از سراسر جهان پیشنهاد شده است
این مخزن دانش، به عنوان مرجعی آزاد در اختیار جامعه PR قرار گرفته است. همچنین وبگاه روز جهانی، «سوگندنامه روابطعمومی» (PR Pledge) را منتشر کرده که طی آن هر روابطعمونی میتواند متعهد شود اصول اخلاقی و صداقت را سرلوحه کار خود قرار دهد. چنین اقداماتی باعث گسترش گفتمان اخلاق و استانداردهای حرفهای شده است. شوراهای مختلفی نیز گزارشهای پژوهشی خود را هماهنگ با WPRD منتشر کردهاند؛ به طور نمونه، گزارش “وضعیت روابطعمومی آفریقا 2022-2023” در خلال مباحث WPRD 2024 ارائه شد که در آن چالش کمبود استعدادهای متخصص و مسأله اضافهکاری در صنعت روابطعمومی آفریقا برجسته شد. طرح این مسائل در مقیاس جهانی، مدیران صنعت را به اندیشیدن برای راهحلها ترغیب کرده است.
۴. ایجاد شبکه جهانی و فرصتهای شغلی: WPRD فضایی فراهم کرده تا متخصصان روابطعمومی در سطح جهانی با یکدیگر شبکهسازی و تبادل تجربه کنند. هشتگهای مرتبط با این روز (#WorldPRDay# و #MyPRStory# و جز آن) در توییتر، لینکدین و اینستاگرام ترند میشود و صدها هزار تعامل ایجاد میکند.
این امر سبب آشنایی متخصصان کشورهای مختلف با هم و شکلگیری ارتباطات حرفهای جدید شده است. برخی آژانسهای بینالمللی نیز از این فرصت برای شناسایی و جذب استعدادها بهره بردهاند. به عنوان نمونه، در پی دیده شدن داستانها و رزومههای حرفهای که افراد با هشتگ #MyPRStory به اشتراک گذاشتند، چندین نفر پیشنهاد همکاری از شرکتهای خارجی دریافت کردند (بر اساس گزارشهای غیررسمی در لینکدین). بنابراین WPRD به پلی برای فرصتهای شغلی فرامرزی نیز تبدیل شده است و به جهانیشدن بازار کار روابطعمومی کمک میکند.
با توجه به موارد بالا میتوان گفت روز جهانی روابطعمومی در مدت کوتاه حیات خود، اثراتی فراتر از یک رویداد نمادین داشته و موتور محرکی برای توسعه حرفه روابطعمومی بوده است. این روز با ایجاد فضای گفتگو، آموزش و مشارکت جهانی، هم به رشد فردی متخصصان کمک کرده و هم به پیشرفت جمعی این صنعت سرعت بخشیده است. همچنان که Enitan Kehinde هماهنگکننده WPRD میگوید: «در دنیایی که به طور فزاینده رقابتی شده، این رویداد بستری حیاتی است تا نقش غیرقابلانکار متخصصان روابطعمومی در ساخت روایتهای متمایز برندها که در میان رقابت شدید طنینانداز شود را به نمایش بگذاریم.»
بازتاب رسانهای و فعالیتهای دیجیتال
بازتاب در رسانهها: روز جهانی روابطعمومی طی سالهای اخیر توجه قابل ملاحظهای در رسانهها (بهویژه رسانههای تخصصی ارتباطات) برانگیخته است. مجلات و وبگاههای صنعتی مانند PRWeek، PRovoke، Communication World و … هر سال در آستانه ۱۶ ژوئیه مقالات و یادداشتهایی را به اهمیت روابطعمومی و چالشهای آن اختصاص میدهند. برای نمونه، وبگاه پیآرووک (که هر سال جوایز SABRE را برگزار میکند) در سال ۲۰۲۳ جایزه ویژه SABRE EMEA را به ابتکار WPRD اعطا کرد و در گزارشی، این روز را «جنبشی که روابطعمومی را در کانون توجه جهانی قرار داد» توصیف نمود.
همچنین در کشورهای مختلف، مطبوعات عمومیتر نیز به پوشش اخبار مرتبط پرداختهاند. برای نمونه، روزنامههای نیجریه و غنا به تفصیل رویدادهای WPRD را گزارش کرده و نقش روابطعمومی در توسعه کسبوکارهای محلی را برجسته ساختهاند. در هند و خاورمیانه، خبرگزاریها و پلتفرمهای آنلاین مصاحبههایی با پیشکسوتان روابطعمومی ترتیب دادند تا تجارب آنان در این حوزه منتشر شود. چنین پوشش رسانهای گستردهای، آگاهی عمومی از حرفه روابطعمومی را بالا برده و به معتبرسازی هرچه بیشتر آن کمک کرده است.
در ایران، شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران (SHARA.IR) به این مناسبت مقالات و یادداشت ها و مصاحبه های مختلفی منتشر می کند. همچنین مؤسسه کارگزار روابطعمومی ایران هر ساله یک شماره از فصلنامه تخصصی «کارگزار روابطعمومی» را به مناسبت روز جهانی روابطعمومی اختصاص میدهد که به صورت چاپی و آنلاین در دسترس مخاطبان قرار میگیرد. افزون بر این، این مؤسسه از سال ۲۰۲۵، «جایزه روز جهانی روابطعمومی» را نیز طراحی و راهاندازی کرده است که از امسال به صورت رسمی برگزار میشود.
رسانههای اجتماعی و کمپینهای دیجیتال: شاید بتوان گفت موتور محرک اصلی گسترش روز جهانی روابطعمومی، رسانههای اجتماعی بودهاند. از همان سال نخست (۲۰۲۱) هشتگ رسمی #WorldPRDay در شبکههای اجتماعی به کار گرفته شد و طی چند ساعت در صدر ترندهای توییتر قرار گرفت.
هزاران توییت و پست در این روز منتشر شد که در آنها کاربران – از مدیران روابطعمومی گرفته تا دانشجویان این رشته – درباره اهمیت روابطعمومی و تجربیات خود نوشتند.
در سالهای بعد چند هشتگ دیگر نیز به صورت هدفمند راهاندازی شد. در ۲۰۲۲ کمپین #MyPRStory (داستان روابطعمومی من) یا در برخی کشورها #MyPRJourney اجرا گردید که از متخصصان خواسته میشد یک خاطره یا تجربه بهیادماندنی از زندگی حرفهای خود را بازگو کنند.
این حرکت با استقبال گسترده مواجه شد و صدها داستان کوتاه با این هشتگها منتشر شد که چهره انسانیتری از دنیای روابطعمومی به نمایش میگذاشت. همچنین ویدئوهای کوتاه موسوم به «افسانهشکنی روابطعمومی» در ۲۰۲۲ تولید و در شبکهها به اشتراک گذاشته شد که به تصحیح باورهای غلط رایج (مانند اینکه روابطعمومی همان تبلیغات است) میپرداخت.
در کنار اینها، گفتگوهای زنده در بسترهای آنلاین بخش جداییناپذیر WPRD شدهاند. هر سال در روزهای نزدیک به ۱۶ ژوئیه، گفتگوهایی در توییتر اسپیس یا کلابهاوس با حضور چهرههای برجسته روابطعمومی از سراسر جهان برگزار میشود.
برای نمونه در سال 2022 یک میزگرد توییتری با شرکت مدیرکل PRCA، مدیرعامل انجمن سلطنتی روابط عمومی بریتانیا، سردبیر مجله پیآرویک و چند مدیر آژانس معتبر برگزار شد.
موضوع بحث آن سال چگونگی تقویت اعتماد و شفافیت در صنعت روابطعمومی بود و صدها نفر به صورت زنده به آن گوش دادند و پرسشهای خود را مطرح کردند.
این فرمت تعاملی بعدها در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نیز ادامه یافت و حتی گسترش پیدا کرد؛ به طوری که در برخی مناطق زمانی مختلف، جلسات اختصاصی برگزار شد تا مخاطبان بیشتری امکان مشارکت داشته باشند.
نقش چهرههای شاخص و سفیران دیجیتال: بسیاری از چهرههای سرشناس روابطعمومی و ارتباطات به صورت خودجوش به سفیران روز جهانی روابطعمومی تبدیل شدهاند. برای نمونه، در لینکدین مدیران ارشد شرکتهای بینالمللی PR مقالاتی به مناسبت WPRD منتشر میکنند. پروفسورهای دانشگاهی نیز در وبلاگها و رسانهها مقالات تحلیلی درباره وضعیت آموزش روابطعمومی ارائه میدهند. حتی برخی افراد مشهور بیرون از صنعت (نظیر روزنامهنگاران و مدیران تجاری) با ارسال پیام تبریک در توییتر، از متخصصان روابطعمومی قدردانی کردهاند. این توجه افراد بانفوذ، موج اطلاعرسانی ثانویه قدرتمندی ایجاد میکند که پیام WPRD را به مخاطبانی فراتر از جامعه حرفهای منتقل مینماید.
تأثیر شاخصهای دیجیتال: آمارها نشان میدهد که دامنه دسترسی دیجیتال WPRD هر سال افزایش یافته است. طبق گزارش سال ۲۰۲۳، محتوای مرتبط با روز جهانی روابطعمومی در آن سال به دستکم ۶۰ میلیون کاربر در شبکههای مختلف رسیده است.
این رقم چشمگیر نتیجه اشتراکگذاری وسیع محتوا با هشتگهای رسمی و پوشش خبری آنلاین در وبسایتهای پربازدید بوده است. چنین گسترهای از دیدهشدن، خود به معیار موفقیت این حرکت تبدیل شده و حامیان آن را نسبت به اثرگذاری کارشان دلگرم نموده است.
در مجموع، راهبرد رسانهای و دیجیتال موفق یکی از عوامل کلیدی نهادینه شدن روز جهانی روابطعمومی بوده است. تلفیق پوشش رسانهای سنتی (مقالات، مصاحبهها، جوایز صنعتی) با پویشهای رسانههای اجتماعی (هشتگها، کمپینهای کاربری، گفتگوهای زنده) باعث شده تا پیام WPRD به شکلی فراگیر منتشر شود. این روز اکنون نه تنها در تقویم متخصصان، بلکه تا حدی در اذهان عموم مردم نیز جای خود را باز کرده است و هر سال افراد بیشتری میدانند که ۱۶ ژوئیه متعلق به پاسداشت هنر و علم روابطعمومی است.
آغاز سخن
روز جهانی روابطعمومی (WPRD) در کمتر از نیم دهه از یک ایده نوظهور به جنبشی جهانی و تثبیتشده بدل شده است. این روز توانسته حلقههای پراکنده متخصصان روابطعمومی در سراسر جهان را به یکدیگر پیوند دهد و صدای واحدی در دفاع از اهمیت استراتژیک روابطعمومی شکل دهد. از طریق WPRD، متخصصان روابطعمومی فرصتی یافتهاند تا ضمن جشن گرفتن دستاوردهای حرفهای خود، درباره کاستیها و چالشهای پیشرو گفتگو کنند و برای بهبود آینده این حرفه همقسم شوند.
یکی از رازهای توفیق WPRD، فراگیر بودن و دربرگیرندگی آن است. این روز متعلق به هیچ کشور یا فرهنگ خاصی نیست، بلکه همه فعالان این حوزه را زیر چتر خود جمع کرده است. پیامهای چندزبانه، مشارکت سازمانهای متنوع از کشورهای مختلف، و انعطاف در اجرای برنامهها متناسب با بافت محلی، همگی موجب شده که هر فرد علاقمند به روابطعمومی بتواند خود را بخشی از این جنبش بداند. همانگونه که شعار غیررسمی این ابتکار میگوید: «روابطعمومی یک روز دارد، و آن روز متعلق به همه ماست.»
روز جهانی روابطعمومی یادآور این حقیقت است که ارتباطات صادقانه و مؤثر، شالوده اعتماد در جوامع امروز است. روابطعمومی به عنوان پل ارتباطی میان سازمانها و مردم، نقشی اساسی در شکلدهی افکار عمومی، پیشگیری از بحرانها و تقویت همدلی اجتماعی دارد.
اختصاص یک روز در تقویم برای توجه ویژه به این نقش، کمک کرده است تا نه تنها فعالان این حوزه بلکه مدیران ارشد و سیاستگذاران نیز به اهمیت راهبردی روابطعمومی واقفتر شوند. هر سال در ۱۶ ژوئیه، جهان با صدای بلندتری میشنود که روابطعمومی صرفاً یک فعالیت جنبی نیست، بلکه یک ضرورت برای مدیریت هوشمندانه دنیای پیچیده ارتباطات امروز است.
به قول آینی آدکنله، مبتکر این حرکت جهانی در گفتگو با شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران (SHARA.IR): «رمن روز جهانی روابطعمومی را در آینده بهعنوان نقطه عطفی در تقویم جهانی ارتباطات میبینم؛ روزی که نهتنها برای بزرگداشت این حرفه، بلکه برای تعیین مسیر استانداردهای اخلاقی، نوآوری و همکاری جهانی اهمیت خواهد یافت. با رشد مشارکت جهانی، امیدوارم این روز الهامبخش فعالان باشد تا با صداقت پیشبروند و روابطعمومی را به نیرویی ضروری برای تغییر مثبت در جهان بدل کنند.»
امروز میتوان گفت که آن تغییر محقق شده است. روز جهانی روابطعمومی اکنون به عنوان فرصتی برای تجلیل از صداقت، افزایش شفافیت و ساختن پلی از اعتماد میان مردم و سازمانها در گوشه و کنار جهان گرامی داشته میشود – روزی که در آن قهرمانان خاموش دنیای ارتباطات به مرکز صحنه میآیند و بابت تلاشهایشان تشویق میشوند.
در یک کلام، WPRD تجلی اتحاد جهانی برای ارتقای هنر و علم روابطعمومی است؛ اتحادی که استمرار آن نویدبخش آیندهای روشنتر برای این حرفه خواهد بود. هر سال در میانه ژوئیه، شعله این اتحاد فروزانتر میشود و یادآوری میکند که با ارتباطات مسؤلانه و حرفهای میتوان دنیایی بهتر ساخت.
منابع و مآخذ
wprd.app
bhmblog.medium.com
odisha.plus
shara.ir
406strategiccommunications.com
businessghana.com
prca-uk.prezly.com
kpri.ir
thisdaylive.com
globalalliancepr.org
thebftonline.com
facebook.com
انتشار مقاله در سایت روز جهانی روابط عمومی
World Public Relations Day: History, Celebration and Impact. Mahdi Bagherian
انتهای پیام/